Joseph Scaliger, De wonderen van Holland (ca. 1602)

Joseph Justus Scaliger (1540-1609) werd geboren in Frankrijk, maar vertoefde een groot stuk van zijn leven in de Lage Landen, waar hij actief was aan de universiteit van Leiden. Scaliger schreef vooral filologische werken, tekstedities van Latijnse auteurs en een antieke chronologie. In zijn populair geworden Carmen de mirandis Bataviae (Gedicht over Hollands wonderen) bezingt hij in zeven disticha de wonderen van Holland, maar dit in het Oudgrieks. Brontekst, vertaling en annotaties verschenen ook in Hellas hier!

Van ongekende wonderen in uw land wil ik gaan zingen,
	van zaken die een vreemde, Dousa, nauwelijks gelooft.
Athena’s weefgetouw kan hier de wol amper verwerken,
	al zijn er nergens kuddes, zelfs geen wollig schaap te zien.
In elke stad krioelt het van actieve timmerlieden,					5
	al levert heel de landstreek bijna geen bewerkbaar hout.
De grote stapels tarwe doen de korenschuren kraken,
	al is het land voor vee geschikt, maar niet voor akkerbouw.
De volle vaten wijn staan hier in ellenlange rijen,
	al vind je nergens wijngaarden, geen enkele druivenrank.			10
De vlasteelt is hier niet of eigenlijk nauwelijks ontwikkeld,
	maar waar ter wereld zag je ooit zo’n linnenindustrie?
De huizen staan hier midden in het water! Wie gelooft het?
	Maar water is hier, Dousa, net de drank die niemand drinkt.

Ὑμετέρης ἐρέω νηπευθέα θαύματα γαίης,
	Δουσιάδη, δύσπιστ’ ἀλλοδαποῖς ἀΐειν.
ἐνταῦθ’ οὐκ ἀρκοῦσ’ ἐρίοις ἱστῶνες Ἀθήνης·
	πῶϋ δὲ φροῦδον ἅπαν εἰροπόκων ὀΐων.
ἄστεα χειροβίους οὐ χωρεῖ τέκτονας ἄνδρας·					5
	ἐργασίμης δ᾽ ὕλης ἔστ’ ἀχόρηγον ἕδος.
σιτοδόκους πυροῦ σωροὶ ῥηγνῦσι καλιάς·
	βούβοτος ἡ γαίη δ᾽, οὐ φιλόπυρος ἔφυ.
ἄπλετοι ὧδ᾽ οἴνοιο νενασμέναι εἰσὶ πιθάκναι·
	οὐδενὸς οἰνοπέδου δ᾽ ἐστὶ φυτηκομίη.	   				     10
οὐδαμὸς ἢ σπάνιος τῇδε σπόρος ἐστὶ λίνοιο·
	ποῦ ποτὲ δ᾽ εἰσὶ λίνου πλείονες ἐργασίαι;
οἰκίαι εἰσὶ μέσοισιν ἐν ὕδασιν. τίς κε πίθοιτο;
	ὑδροποτεῖ δ᾽ οὐδεὶς ἐνθάδε, Δουσιάδη.