Sebastian Fabian Klonowic (ca. 1545-1602), ook bekend onder zijn gelatiniseerde naam ‘Acernus’ (‘esdoorn’), werd geboren in een bescheiden Poolse familie. Hij studeerde onder meer aan de universiteit van Krakau om zich achtereenvolgens te vestigen in Lviv (het huidige Oekraïne) en Lublin (nu Polen), waar hij burgemeester werd. Tijdens zijn bewogen leven componeerde Klonowic muziek en schreef hij een omvangrijk en gevarieerd poëtisch oeuvre samen, zowel in het Pools als in het Latijn. Zijn belangrijkste Latijnse gedicht is de Roxolania (gepubliceerd in 1584), dat het landschap, de gewoonten en de barre omstandigheden beschrijft van Rood-Roethenië, een gebied dat overeenkomt met het hedendaagse West-Oekraïne. De Roxolania is opgesteld in elegische disticha en ontvouwt zich als een reis waarin de dichter in het gezelschap van Pan, saters en hamadryaden richting Lviv trekt. In de barre Russische bossen worden beren gevangen, getemd en getraind voor niet altijd even kindvriendelijke optredens.
Lokale Russen roven soms wanneer de moeder weg is
de pups van beren uit hun wilde, ondergrondse nest,
wanneer nog geen robuuste kracht in hun volwassen lijven
gegroeid is, vóór de eigen sterkte door hun spieren raast.
Dan trainen ze goedleerse beren in diverse kunsten
en wordt hun jeugd gedwee in vele richtingen gekneed.
Hun kracht gehoorzaamt intellect en respecteert het denken,
terwijl hun dierlijke energie een aardse god erkent.
Zo dwingt men hen te leren klappen in een makkelijk ritme,
wanneer de hese rietfluit allerhande tonen maakt. 730
Een harmonieuze melodie in aangepaste maten
zet hun barbaarse inborst tot diverse dansen aan.
Zo enthousiast zijn beren voor die levendige klanken,
dat heilige muziek zelfs ongetemde beesten raakt.
Ervaren dieren oefenen in menselijke kunsten,
bevrijd van hun natuurlijke karakter of hun kracht.
want op bevel staan ze rechtop, hun muil hoog naar de sterren,
gebarend met hun poten en met menselijke mimiek,
om met hun kont spontaan obscene dansen na te bootsen,
iets waar een groep losbandigen zich graag aan over geeft. 740
Laat alsjeblieft een deftig meisje zo’n spektakel mijden,
veel beter blijft ze deugdzaam met haar lieve moeder thuis.
Indigenae Russi nidis feralibus ursos
surripiunt specubus, dum fera mater abest,
cum nondum validae maturo in corpore vires
crevere aut nervis vis genuina venit.
Tunc dociles ursi varias domitantur in artes,
fingitur in varios flexa iuventa modos.
Ingenio paret robur mentemque veretur,
terrestrem agnoscit visque ferina deum,
cogitur ad numerum faciles ediscere plausus,
dum sonat assuetis tibia rauca modis. 730
In varios motus immittia pectora flectit
harmonia numeris commoderata suis.
Tantus inest ursis arguti carminis ardor,
indomitasque movet musica sacra feras.
Exercent docti varias humanitus artes,
naturae obliti roboris atque sui.
Assurgunt iussi porrecto ad sidera rictu,
humani vultus aemula membra levant,
clunibus obscenas imitantur sponte choreas,
quas lasciva hominum ducere turba solet. 740
Talia casta, precor, fugiat spectacula virgo,
cum dulci maneat matre pudica domi.
Vind-ik-leuk Aan het laden...
Gerelateerd
TOM INGELBRECHT 