Alfredo Bartoli, De eerste sneeuw (1901)

Alfredo Bartoli (1872-1954) werd geboren nabij het Toscaanse Pistoia als een arme boerenjongen, maar hij ging ondanks zijn afkomst toch studeren en werkte zich zelfs op tot leraar, dichter en publicist. Zijn hele leven door schreef hij ook Latijnse poëzie en vele van zijn composities vielen in de prijzen. In 1901 was Bartoli te gast bij een vriend in het Noord-Italiaanse stadje Biella, aan de oevers van de Cervo en in het zicht van de Alpen. Tijdens dit studieverblijf werd hij heerlijk verrast door de eerste sneeuw, een gebeuren dat hem niet enkel terugbrengt naar zijn kindertijd, maar ook verzen van grote Latijnse dichters in hem oproept. Het inspireerde Bartoli tot een melancholisch Latijns gedicht met de titel Prima Nix.

Ik word wakker. Door de luiken toont het weifelende daglicht
dat daken van de huizen aan de overkant besneeuwd zijn
en wijd en zijd de heuvelflanken fonkelen van witheid.
Dit wou ik al zo lang, al sinds ik bij de Alpen aankwam
(hier waar het welig water van de Cervo langzaam kabbelt),			  5
geleid door vriendschap en de wil mijn studies te voltooien.
De bittere koude moedigt mij niet aan uit bed te stappen,
maar veeleer het wankele daglicht en de schemer te vermijden,
en toch lokt het mij dadelijk langs de open deur naar buiten,
om in de verse sneeuw een voet te drukken, sneeuw te rapen			10
en in de tuin het gezicht van een bekende te boetseren,
of om iets leuks te doen dat ik mij uit mijn jeugd herinner.
…
Terwijl ik met dit alles in gedachten zit te mijmeren,
word ik geroerd door het dichtwerk van Vergilius en Horatius
en hoe zij vlokken sneeuw beschreven. Ik trek een dikke trui aan,	       25
mijn winterjas daarop en warme sokken aan mijn voeten,
een bontmuts om mijn hoofd tegen de koude te beschermen.
Ik vergaap mij aan wat net nog achter de gesloten ramen
zo sprankelend in de glinsterende sneeuwlaag lag te blinken.
Mijn ogen krijgen niet genoeg van het ongewone schouwspel:		       30
de hele omtrek schittert, velden, glooiingen en heuvels,
de wegen en de pleinen en de daken van de huizen … 
…

Mane per insertas dubia cum luce fenestras
oppositi ostentare nives mihi culmina tecti
sunt visa excito et late candescere colles.
Res optata diu, ex quo me prope duxit ad Alpes
(nempe ubi fecundans lento fluit agmine Cervus)					 5
usus amicitiae studiique explenda cupido.
Acre mihi quamquam frigus non linquere lectum,
fallere at incertam tenui caligine lucem
suadet, continuo foribus me exire reclusis,
intactas calcare nives, nivibusque per hortum						10
aggestis notos cuiusdam fingere vultus,
ceteraque a pueris memini quae adamare, iubebat.
…
Talia dum memoro tacitoque per omnia sensu
carmina me versant niveos discentia floccos
Vergilius Flaccusque simul, crassam induo vestem;				       25
paenula ubi vero membris inducta pedesque
soccus habet, caput atque arcens ex pelle galerus
frigora, quae prostant reseratis ipse fenestris
albenti nivium miror lucentia tractu,
nec speciem valeo sensus explere videndo						       30
insolitam. Late campi collesque supini
compitaque et plateae candent et tecta domorum … 
…