Flavio Biondo, Een ketterse sekte (1474)

De Italiaanse humanist Flavio Biondo (1392-1463) is de auteur van het monumentale Italia illustrata, een historische geografie waarin hij veertien regio's van het Italische schiereiland beschrijft. In zijn behandeling van de regio Piceno (boek III) voegt Biondo een markante uitweiding in over een plaatselijke ketterse beweging die zich tegen de pausen van Rome verzette.

Niettemin lijken deze mensen eerder geïnteresseerd te zijn in de verrukkingen van bandeloos gedrag en wellust dan dat ze zich verdiepen in de grondslagen van het pauselijke recht. Want los van de hoererij en het overspel, die elk van hen overal begaat op verborgen locaties die clandestien voor deze praktijken zijn ingericht, bedrijven ze een andere vergelijkbare misdaad ook tijdens openbare plechtigheden. Met opzet worden namelijk steevast de knappere vrouwen – weduwen, maagden of dames – opgeroepen en zij komen ’s nachts in grotten samen. In diezelfde grot zijn dan ook de priesters en clerici van hun sekte opgesloten en zij lezen, zingen en debiteren religieuze hymnen om bij de simpelen van geest de nodige goedgelovigheid te creëren. Wanneer die ceremonies om middernacht zijn afgelopen, verkondigt hun opperpriester dan blijkbaar dat duo’s van een man en een vrouw de Heilige Geest moeten aanroepen en gekoppeld in vleselijke copulatie moeten paren. Vervolgens worden plotseling de lichten gedoofd en grijpt iedere man de vrouw vast die zich het dichtste bij hem bevindt. Hij heeft seks met haar, ofwel met een vrouw die hij voordien al hiervoor op het oog had. Als een vrouw ten gevolge van zo'n geslachtsgemeenschap zwanger raakt, wordt de pasgeboren baby naar de grot in kwestie gebracht. Het kindje wordt dan door ieders handen doorgegeven en net zo lang en zo vaak overgedragen tot het overlijdt. Degene in wiens handen het kindje stierf, wordt dan trouwens tot opperpriester aangesteld, omdat hij zogezegd door de Heilige Geest is uitverkoren. Wanneer een andere nakomeling van deze talloze verdorven vrouwen op gelijkaardige wijze wordt gepresenteerd, komen de priesters collegiaal samen en roosteren ze het kind boven gloeiende kolen. Daarna verzamelen ze de as, stoppen het in een kruikje en gieten er wijn over. De novices en de mensen in die godslasterlijke rituelen worden ingewijd, krijgen dat drankje dan te drinken. 

Quamquam magis luxus et libidinis sequi oblectamenta videntur quam iuris pontificii quaerere fundamenta. Nam praeter stupra et adulteria, quae passim unusquisque abditis in locis et ad hoc occulte paratis committunt, aliud publicis eorum caeremoniis tale fit scelus. Vocatae et de industria seductae speciosiores quaeque – vel viduae, vel virgines, vel matronae – cum in antra noctu convenerint, sacerdotes et clerici eius sectae eodem in antro clausi divinas quidem laudes ad fidem a simplicibus comparandam ex ritu Christiano legunt, cantitant, immurmurant. Quibus nocte, ut aiunt, media finitis, sacerdos eorum maior alta admonet voce binos debere, masculum et feminam, sancto spiritu invocato, in complexum carnalemque copulam commisceri. Inde luminibus ilico exstinctis, proximam sibi quisque aut manu captam aut etiam de industria observatam mulierem sibi prosternit. Si vero ex huiusmodi coitu conceperit mulier, infans genitus ad conventiculum illud in speluncam delatus per singulorum manus traditur tam diu totiensque baiulandus quousque animam exhalaverit. Isque in cuius manibus exspiravit maximus pontifex divino, ut aiunt, spiritu creatus habetur. Et cum alter item ex tam multis vitiatis mulieribus offertur foetus, eum sacerdotes illi collegialiter congregati prunis assant. Collectumque inde pulverem in vasculum mittentes, vinum superfundunt, quo novicios et exsecrabilibus huiusmodi initiandos sacris epotant.